Nurcan Ayhan 
SÜPÜRGE EVİ TEMİZLERKEN HAVAYI KİRLETEBİLİR
Tayvan’da yapılan bir araştırmada, klasik elektrikli süpürgelerin havadaki ince partikül seviyesini 13 katına çıkardığı görüldü. Kirliliğin normale dönmesi 90 dakika sürdü. Kışın pencerelerin kapalı olduğu evlerde bu tablo daha da önem kazanıyor. Uzmanlara göre doğru alışkanlıklarla riski azaltmak mümkün.
1. SÜPÜRÜRKEN PENCERELERİ KAPALI TUTMAK
Süpürme sırasında yere çökmüş toz yeniden havaya kalkıyor, süpürgenin egzozu da ince partikül veriyor. Göğüs Hastalıkları ve Alerji Uzmanı Dr. Ayşe Fidan Baturalp, süpürgeden sonra odanın mutlaka havalandırılması gerektiğini vurguluyor. Kışın birkaç dakikalık havalandırma bile fark yaratır.
2. TOZ HANESİNİN TAMAMEN DOLMASINI BEKLEMEK
Araştırmalar, toz torbasında biriken bakterilerin iki aya kadar canlı kalabildiğini gösteriyor. Hazne ne kadar uzun süre dolu kalırsa içindeki bakteri ve küf o kadar birikiyor. Hazneyi dolmadan, düzenli aralıklarla boşaltmak gerekiyor.
3. HAZNEYİ EV İÇİNDE BOŞALTMAK
Uzmanlara göre süpürge kullanımının en riskli anlarından biri hazneyi boşaltmak ya da torbayı değiştirmek. Bu sırada kullanıcı doğrudan toza ve akarlara maruz kalabiliyor. Hazneyi çöp torbasının içine doğru, mümkünse balkonda ya da açık havada boşaltmak riski azaltır.
4. FİLTREYİ İHMAL ETMEK
HEPA filtre tek başına garanti değil. Avustralya’da 21 süpürgeyle yapılan araştırmada, HEPA filtreli modellerin bazı durumlarda yalnızca biraz daha az toz ve bakteri yaydığı görüldü. Kirlenmiş bir filtre görevini yapamaz; üreticinin önerdiği aralıklarla temizlenmeli ya da değiştirilmelidir.
5. ROBOT SÜPÜRGEYİ EVDEYKEN ÇALIŞTIRMAK
Tayvan’daki araştırmada robot süpürgelerin de 10 dakikalık kullanımdan sonra havadaki partikül seviyesini 6 katına çıkardığı görüldü. Araştırmayı yürüten Dr. Lin Yu-wen, robot süpürgelerin evde kimse yokken çalıştırılmasını öneriyor.
6. SÜPÜRMEDEN HEMEN SONRA ÇOCUKLARI YERE BIRAKMAK
Aynı araştırmada küçük bir çocuğun boyu olan 75 santimetrede ve emekleme yüksekliği olan 45 santimetrede, yetişkin boyuna göre daha yüksek kirlilik ölçüldü. Bu nedenle süpürme sırasında ve sonrasındaki bir süre boyunca bebeklerin ve küçük çocukların yerde oynamaması öneriliyor.
SÜPÜRGMEYİ BIRAKMAYIN, DOĞRU KULLANIN
Uzmanlar, bu bulguların süpürge kullanmayı bırakmak anlamına gelmediğini vurguluyor. Düzenli temizlenmeyen evlerde biriken toz ve akarlar da alerji ve astım için önemli bir risk. Araştırmalar ayrıca yeni modellerin eski cihazlara göre genellikle daha az kirlilik ürettiğini gösteriyor.
